Het is een lelijke kleur. Ziek oranje. Het soort waarbij je je afvraagt of je op een dystopische filmset bent terechtgekomen in plaats van op je gebruikelijke ochtendrit. De rook van de Canadese bosbranden heeft het Midwesten en het Noordoosten opgeslokt, waardoor steden van Minnesota tot aan New York zijn verduisterd. Het is niet zomaar een waas. Het is een gevaar.
De realiteit is hard. Je denkt misschien dat je veilig bent omdat je niet richting de vlammen rent, maar de wind heeft andere ideeën. De brand hier betekent slechte lucht daar. In Canada woeden sinds woensdag meer dan honderd branden uit de hand. Honderden anderen worden in de gaten gehouden, bestreden of onder controle gehouden, met wisselend succes. De rook trekt naar het zuiden. Het drijft naar het oosten.
De luchtkwaliteitsindex in Duluth, Minnesota bereikte woensdag de grens van 500.
Alles boven de 301 wordt door de Amerikaanse EPA als “gevaarlijk” beschouwd. Dat label is niet alleen voor de show. Het betekent dat iedereen in gevaar is. New York City bereikte woensdagavond een AQI van 180. Dat landt stevig in ‘ongezond’. Donderdag zouden de omstandigheden naar verwachting verder verslechteren.
Waarom is het zo erg? Deeltjes. In het bijzonder PM2.5s. Dit zijn stukjes materie die kleiner zijn dan 30 keer de breedte van een mensenhaar. Ze glippen in je longen. Diep in je bloed.
Nicholas Nassikas, hoogleraar longkunde aan Harvard, zegt dat hij patiënten met astma of longproblemen zegt binnen te blijven. Houd het simpel. Blijf zitten. Hij merkt op dat kinderen sneller ademen. Ze trekken gewoon meer lucht in hun lichaam. Ook ouderen lopen risico, omdat ze vaak te maken hebben met meerdere gezondheidsproblemen en op plaatsen wonen waar frisse lucht schaars is.
Zelfs als je fit bent. Zelfs als je marathons loopt. Je zou je zorgen moeten maken. Jennifer Stowell van de School of Public Health van de Universiteit van Maryland suggereert dat gezonde volwassenen op elke dag waarop de AQI de 100 overschrijdt, hun tijd buitenshuis moeten beperken. Draag een N95-masker als u langere tijd buiten moet blijven. Ze was in Boston. De AQI bereikte 110. Ze annuleerde haar buitenplannen.
Dan Westervelt, hoogleraar klimaatfysica aan Columbia, ging nog een stap verder. Zijn kinderen bleven binnen. Hij sloeg zijn run over. ‘Ik ga geen fysieke oefeningen doen’, zei hij. Waarom het lichaam duwen als de lucht zelf de vijand is?
Is dit hoe de toekomst eruit ziet? Dat is al zo. Een vorig jaar gepubliceerd onderzoek beweerde dat de rook van natuurbranden in de VS jaarlijks 40.00 mensen het leven kost. Dat aantal zou tegen 2050 kunnen oplopen tot 70,0. Klimaatverandering brengt de boel op scherp. Het droogt ze uit. Dit creëert tondeldoosvoorwaarden. Explosieve branden. We zagen dit in 2023 ook in het noordoosten.
Westervelt wijst op een grimmige statistische waarheid. Regelmatige blootstelling aan deze vervuiling hakt maanden van uw leven af. Nog geen jaren, maar maanden. Ze terug stelen? Dat kun je niet.
Hier is de kicker. Deze deeltjes zijn niet alleen hout en vuil. Terwijl vuur de buitenwijken en steden binnendringt, verbrandt het plastic. Auto’s. Speelgoed. Huishoudelijke chemicaliën. De rook wordt een giftige cocktail. Een N95 helpt bij de vaste stoffen. Het doet weinig voor de gasvormige verontreinigende stoffen.
New York opende koelcentra om de hittegolf het hoofd te bieden. De hitte houdt de smog vast. Maar die centra zijn niet altijd uitgerust met krachtige luchtreinigers. Het moeten veilige havens zijn, zuivere luchtstations. In plaats daarvan ruilen mensen de smog van buiten in voor benauwdheid binnenshuis.
Decennia lang hebben de VS hun daden opgeschoond. Auto’s werden efficiënter. Elektriciteitscentrales verbrandden schonere brandstof. Hernieuwbare energiebronnen groeiden. We hebben die problemen opgelost, of dachten dat we dat hadden gedaan. De grote uitdaging nu? Je kunt geen scrubber op een natuurbrand zetten.
