Free On Board (FOB) to coś więcej niż tylko oznaczenie na dokumentach przewozowych. Jest to moment przeniesienia odpowiedzialności finansowej i prawnej za towar ze sprzedawcy na kupującego. Niniejsze Incoterms mają zastosowanie wyłącznie do transportu morskiego i żeglugi śródlądowej zgodnie z zasadami Międzynarodowej Izby Handlowej. FOB nie ma zastosowania, jeśli towary są transportowane drogą powietrzną lub lądową.
Zasady są proste, ale pociągają za sobą poważne konsekwencje finansowe. Sprzedawca jest odpowiedzialny za wszelkie koszty i ryzyko do momentu faktycznego dostarczenia towaru do portu wyjścia. Gdy towary przepłyną przez statek, kupujący przejmuje całą późniejszą odpowiedzialność. Obejmuje to transport, ubezpieczenie i szkody powstałe po drodze.
Struktura cen FOB
Aby obliczyć cenę FOB, wymagana jest szczegółowa analiza. To nie tylko cena samego produktu. Należy wziąć pod uwagę cały łańcuch dostaw, aż do pokładu statku.
Pełna cena FOB obejmuje:
- Koszt produktu: Surowce, koszty produkcji i marża zysku.
- Opakowanie: Materiały do znakowania i zabezpieczania.
- Transport naziemny: Dostawa drogowa z fabryki do portu wyjścia.
- Opłaty portowe: Opłaty za miejsce do cumowania, korzystanie z dźwigu, przechowywanie.
- Zezwolenia na eksport: Cła, licencje i opłaty administracyjne.
- Prowizje bankowe: Prowizje za przelewy i transakcje międzynarodowe.
- Ubezpieczenie przed załadunkiem: To ubezpieczenie obejmuje Cię, gdy towary dotrą do doku przed rozpoczęciem załadunku.
Należy pamiętać, że ceny FOB nie obejmują ubezpieczenia frachtu i transportu morskiego. Jest to koszt kupującego.
FOB kontra CIF: kto kontroluje statek?
Najczęstszym powodem nieporozumień jest pojęcie FOB i CIF (koszt, ubezpieczenie, fracht ). Obydwa warunki przenoszą ryzyko w tym samym momencie załadunku towaru na statek. Różnica polega na tym, kto płaci za transport.
- FOB: Kupujący wynajmuje przewoźnika i pokrywa podstawowe koszty transportu i ubezpieczenia.
- CIF: Sprzedający płaci za fracht i ubezpieczenie do portu przeznaczenia.
To rozróżnienie jest ważne dla kontroli. W przypadku FOB kupujący wybiera trasę transportu i negocjuje cenę. W przypadku CIF sprzedawca zajmuje się logistyką, ale pobiera od kupującego odpowiednie opłaty. CIF przenosi koszty wysyłki na sprzedawcę, ale „ryzyko” straty nadal przechodzi na kupującego po wysłaniu przedmiotu.
FOB i FAS: Linia terminala
FAS (bezpłatny obok statku ) jest często mylony z FOB. To jest błędne.
Zgodnie z FAS obowiązki sprzedawcy wygasają w momencie umieszczenia towaru na nabrzeżu lub barce obok statku. Kupujący jest odpowiedzialny za załadunek. Jeżeli dźwig upuści kontener podczas podnoszenia z nabrzeża, za szkody odpowiada kupujący.
Zgodnie z zasadą FOB, sprzedawca odpowiada do momentu „przybycia” towaru na statek. Jeśli dźwig zepsuje się podczas załadunku, sprzedawca wymieni towar.
Dlaczego wybór ma znaczenie
Wybór odpowiedniego Incoterm może mieć wpływ na przepływy pieniężne, roszczenia ubezpieczeniowe i zarządzanie logistyką. FOB daje kupującym większą kontrolę nad stawkami frachtowymi i wyborem przewoźnika. Zwiększa także przejrzystość kosztów wysyłki. Kupujący musi jednak zarządzać złożoną logistyką międzynarodową.
Chociaż CIF upraszcza rolę kupującego, może ukryć koszty wysyłki i ubezpieczenia. System FAS jest obecnie rzadko stosowany ze względu na niejednoznaczność zagrożeń podczas załadunku.
Ważne punkty
- Przejście ryzyka: następuje w momencie wysyłki towaru.
- Sprzedający płaci: Produkcja, pakowanie, transport lądowy do portu, cła eksportowe i opłaty portowe.
- Kupujący płaci: Koszty wysyłki, ubezpieczenie morskie, cła importowe i opłaty za port docelowy.
- Zakres stosowania: Dotyczy wyłącznie transportu morskiego i śródlądowego.
Niezrozumienie warunków FOB może prowadzić do kosztownych sporów. Sprzedawca nie odpowiada za uszkodzenia powstałe po załadunku. Upewnij się, że Twoje ubezpieczenie obejmuje podróż od portu wypłynięcia do miejsca docelowego. Zmiana ryzyka jest bezwzględna.
